Evde Bilgi Kartı Nasıl Yapılır: 6 Adımlı Yöntem
Evde bilgi kartı yapmak için üç şeye ihtiyacın var: bir tomar kartotek fişi ya da dikdörtgenlere kesilmiş kağıt, bir kalem ve sürekli unuttuğun şeylerin listesi. Ön yüze bir soru, arka yüze bir cevap yazarsın, sonra kartları ne kadar bildiğine göre kutulara ayırırsın. Bütün kurulum yirmi dakika sürüyor ve bir kahveden ucuza geliyor.
İşe yarayıp yaramayacağını belirleyen şey malzeme değil. Kartın ön yüzünün seni bir şeyi tanımaya değil, hafızandan çekip çıkarmaya zorlayıp zorlamadığı.
Neye ihtiyacın var
Kullanılabilir bir desteyi çoğu evde zaten bulunan şeylerden kurabilirsin.
| Malzeme | Maliyet | En çok neye yarar |
|---|---|---|
| Kartotek fişi (yaklaşık 7x12 cm) | Ucuz, kırtasiyede 100'lük paket | Standart deste, dayanıklı, ayakkabı kutusuna sığar |
| A4'ü sekize katlayıp kesmek | Bedava | Sınavdan sonra atacağın büyük desteler |
| Yapışkanlı not kağıdı | Varsa bedava | Duvara ya da aynaya yapıştıracağın kartlar |
| Fon kartonu veya eski gevrek kutusu | Bedava | Çantada ezilmeden hayatta kalan kartlar |
| Telefonunun not uygulaması | Bedava | Otobüste tekrar ettiğin kelimeler ve tarihler |
Saklama sistemi olarak bir ayakkabı kutusu, bir kalem kutusu ya da üç zarf iş görür. Kartlar için özel üretilmiş bir kutu almana gerek yok.
Altı adım
1. Kaynağını tek yere topla. Ders kitabının ilgili bölümünü, ders notlarını, soru bankasını, laboratuvar föyünü aç. Bilmen gerektiğini düşündüğün şeyleri hatırlayarak yazdığın kartlar, materyalin gerçekten ne dediğine bakarak yazdığın kartlardan daha kötüdür.
2. Sadece şu anda hatırlayamadıklarını işaretle. Bir bölümü oku, kapat ve ana noktaları yüksek sesle söyle. Söyleyemediklerin kart olur, söyleyebildiklerin olmaz. Çoğu öğrenci gereğinden çok fazla kart yapıyor; desteler üçüncü haftada tam da bu yüzden terk ediliyor.
3. Kart başına tek soru yaz. Ön yüz: bir soru. Arka yüz: en kısa tam cevap. Arka yüzde üç madde varsa bu bir kart değil, üç karttır.
4. Cevabı kendi cümlelerinle yaz. Kitaptaki cümleyi olduğu gibi kopyalarsan, tanıyabildiğin ama üretemediğin bir kart elde edersin. Yeniden ifade etmek seni daha kartı yazarken bir kez anlamaya zorlar, yani bedava fazladan tekrar demektir.
5. Konuya göre numara ya da renk ver. Köşeye küçük bir harf (B: bağlar, K: kinetik) yere düşen bir destenin yirmi dakika yerine iki dakikada toplanması demek. Renkli kalemler de aynı işi görür.
6. Üç kutu kur. Adlarını Günlük, Üç Günde Bir ve Haftalık koy. Her yeni kart Günlük kutusunda başlar.
Seni gerçekten sınayan kart nasıl yazılır
İşe yarayan bir desteyle bütün bir hafta sonunu çöpe atan deste arasındaki fark genelde tek bir şeydir: sorunun, senin üretmek zorunda olduğun tek ve belirli bir cevabı var mı?
Zayıf kart: "Fransız İhtilali." Bu bir soru değil, bir konu başlığı, ve yanlış cevaplaman mümkün değil.
İyi kart: "16. Louis'yi 1789'da Etats Generaux'yu toplamaya iten mali kriz neydi?" Tek bir cevap var, ya üretirsin ya üretemezsin.
Bunun önemi şuradan geliyor: bilgi kartının faydası bilgiye tekrar bakmaktan değil, onu hafızadan geri çağırmaktan doğuyor. Roediger ve Karpicke'nin 2006 deneylerinde, bir metin üzerinde kendini tekrar tekrar test eden öğrenciler bir hafta sonra metnin yaklaşık yüzde 61'ini hatırladı; aynı süreyi metni yeniden okuyarak geçirenler ise yaklaşık yüzde 40'ını. Katılımcılara o an yeniden okumak daha verimli hissettirmişti. Değildi. Dunlosky ve arkadaşları 2013'te on çalışma tekniğini inceledikleri derlemede aynı sonuca vardı: kendini test etme ve aralıklı tekrar yüksek faydalı, yeniden okuma ve fosforlu kalemle işaretleme düşük faydalı olarak değerlendirildi.
Buradan çıkan birkaç kural:
- Kart başına tek bir olgu, tek bir tanım, tek bir adım ya da tek bir karşılaştırma sor
- Evet/hayır sorularından kaç, yazı tura atsan yarısını tutturursun
- Süreçler için her adıma bir kart, bir de sıralamayı soran ayrı bir kart yap
- Yabancı dil kelimeleri için kartı iki yönlü hazırla, çünkü bir kelimeyi tanımak onu üretmekle aynı şey değil
Tek bir konu yerine bütün bir ders notu setini karta çeviriyorsan işin mekaniği biraz farklı ve planlamaya değer: bütün bir geceyi yakmadan notları bilgi kartına çevirmek, esas olarak neyi dışarıda bırakacağına karar verme meselesidir.
Tekrar kısmı: Leitner kutusu
Sebastian Leitner bu sistemi 1972'de öğrenme üzerine yazdığı kitapta anlattı ve aralıklı tekrarı yazılım olmadan kurmanın hâlâ en basit yolu.
| Kutu | Ne zaman tekrar edilir | Kart ne zaman yükselir | Kart ne zaman geri döner |
|---|---|---|---|
| 1. Günlük | Her çalışma oturumunda | Doğru cevapladığında | yok |
| 2. Üç günde bir | Pazartesi / Perşembe | Doğru cevapladığında | Yanlış cevaplarsan 1. kutuya |
| 3. Haftalık | Pazar | Üst üste iki kez doğru cevapladığında | Yanlış cevaplarsan 1. kutuya |
Burada gerçek fark yaratan iki alışkanlık var. Birincisi: kartı çevirmeden önce cevabı yüksek sesle söyle ya da yaz. "Ha evet, bunu biliyorum" diye düşünmek tanımadır, ve sınav günü seni yanıltan şey tam olarak tanımadır. İkincisi: kartları erken emekliye ayırma isteğine direnç göster. Kornell ve Bjork 2008'de, bir kartı doğru bilir bilmez desteden çıkaran öğrencilerin, tek büyük desteyi baştan sona çalışmaya devam eden öğrencilerden daha kötü performans gösterdiğini buldu; çünkü büyük deste tekrarların arasını açıyordu.
Evde yapılan kartlar nerede yetersiz kalıyor
Kağıt kartlar, ayrık bir bilgi olmayan hiçbir şeyde iyi değil. Sana daha önce görmediğin bir fizik sorusunu çözmeyi, bir kompozisyonun savını kurmayı ya da hiç karşılaşmadığın bir grafiği okumayı öğretmezler. Bunlar için çözümlü soru ve deneme gerekiyor, kart karıştırmak bunun yerini tutmuyor.
Ayrıca yapımı yavaş. Yüz kart gerçekten bir akşamlık el yazısı demek ve sınavına iki gün kaldıysa o akşamı çıkmış sorularla geçirmek daha iyi olabilir. Yazma eyleminin kendisinin de çalışma sayıldığı yönünde haklı bir itiraz var, ama deste hiç tekrar edemeyeceğin kadar büyüdüğünde o itiraz da çalışmayı bırakıyor.
Bir de kolay kayboluyorlar. Devrilen bir ayakkabı kutusu, ortalığı toplayan bir ev arkadaşı, kütüphane kitabının arasında unutulan bir kart. Dijital desteler bu sorunu çözüyor; birçok öğrencinin destesi birkaç yüz kartı geçtiğinde Anki ya da benzeri bir araca geçmesinin sebebi bu.
Elindeki materyal için bir desteyi elle yazmak gerçekçi değilse, dönüşümü bir uygulamaya yaptırabilirsin. Qora bir sayfanın fotoğrafını, bir ses kaydını ya da yazdığın metni alıyor ve o materyalden üretilmiş kısa bir ders ile sorular çıkarıyor: çoktan seçmeli, boşluk doldurma ve açık uçlu hatırlama. Metin tanıma ve ses çözümleme telefonun içinde oluyor, yani fotoğraf ve ses orada kalıyor. Bu, kart dolu bir ayakkabı kutusundan farklı bir çalışma düzeni ve bazı konular için ayakkabı kutusu hâlâ daha doğru cevap.
Sık sorulan sorular
Evde yapılan bilgi kartı hangi boyutta olmalı?
Standart kartotek fişi (yaklaşık 7x12 cm) yaygın tercih, çünkü hem ele hem ayakkabı kutusuna oturuyor ve bir soruyla bir cevap rahatça sığıyor. Kendi kartını A4'ten kesiyorsan kağıdı sekize katlamak buna yakın bir boyut veriyor. Küçük kart kısa cevap yazmaya zorlar, bu da genelde iyi bir kısıttır.
Bir konu için kaç bilgi kartı yapmalıyım?
Sandığından az. Tipik bir ders kitabı bölümü için, ilk okuyuşta hatırlayamadıklarını kapsayan yirmi ila kırk kart genelde yeterli. Bölüm başına yüz karta yaklaşıyorsan büyük ihtimalle zaten bildiğin şeyler için kart yapıyorsundur ve deste tekrar edilemeyecek kadar ağırlaşır.
Elle yazılan kartlar dijitalden daha mı iyi?
Kart yapma aşamasında el yazısı, materyali kodlamana yardım eden küçük bir fazladan işlem süresi ekliyor. Tekrar aşamasında dijital kazanıyor, çünkü senin elle takip etmen gereken aralıkları uygulama tutuyor. Dürüst cevap şu: formatın önemi, gerçekten kendini test edip etmediğinin yanında çok küçük kalıyor. Bir çalışma uygulaması seçmek de ancak neyi tekrar etmen gerektiğine karar verdikten sonra anlamlı bir iş.
Kartotek fişi olmadan bilgi kartı yapabilir miyim?
Evet. Fotokopi kağıdını dikdörtgenlere kes, yapışkanlı not kağıdı kullan, eski bir gevrek kutusunu doğra ya da bir A4'ü sekize katlayıp katlama çizgilerinden kes. Bazı öğrenciler soruları defterin bir sayfasına, cevapları karşı sayfaya yazıp bir tarafı ayraçla kapatıyor. Cevap sen deneme yaparken gizli kaldığı sürece sistem çalışır.
Evde bilgi kartı yapmak büyük ölçüde bir kendini tutma egzersizi: daha az kart, daha keskin soru ve kendi cümlelerinle yazılmış cevaplar. Bu akşam tek bir konuyla başla, kendine otuz kart sınırı koy ve hepsini Günlük kutusuna at. Üç gün içinde soruların yeterince belirli olup olmadığını anlarsın, çünkü muğlak olanlar doğru bilip bilmediğini kendinle tartıştığın kartlar olacak.