Ders Çalışmak İçin Bilgi Kartı Nasıl Yapılır: 6 Adım
İşe yarayan bilgi kartı yapmak için üç şey yeterli: her karta tek bir bilgi koy, ön yüzü sınavda karşına çıkabilecek bir soru gibi yaz, arka yüzü ders kitabından kopyalamak yerine kendi cümlelerinle kur. Sonra kartı çevirmeden önce cevabı vermeye çalış ve bütün tekrarları tek geceye sıkıştırmak yerine günlere yay. Bilgi kartlarının çoğu kullandığın uygulama kötü olduğu için değil, kart aslında kılık değiştirmiş bir paragraf olduğu için işe yaramıyor.
1. Adım: Gerçekten kart hak eden bilgiyi seç
Notlarındaki her cümlenin bir karta ihtiyacı yok. İyi adaylar, ezberden üretmen gereken şeyler: tanımlar, formüller, tarihler, kelimeler, sebep sonuç ilişkileri, bir sürecin adımları, birbirine karıştırılan iki terimin farkı.
Sadece tanıman yeten şeyleri atla, zaten su gibi bildiklerini de atla. Dürüstçe tekrar ettiğin 40 kartlık bir deste, hızla kaydırıp geçtiğin 400 kartlık desteyi döver. Elinde bütün bir ders notu varsa önce sınavda sorulabilecek satırları işaretlemek, ancak ondan sonra kart yazmaya başlamak işini kolaylaştırır. Bu yaklaşımın adım adım anlatımı elindeki notlardan bilgi kartı yapma yazısında var.
2. Adım: Her karta tek bilgi
Kötü destelerin çoğunu düzelten kural budur. Kartının arkasında üç madde varsa birincisini öğrenir, diğer ikisini biliyormuş gibi yaparsın.
| Zayıf kart | Daha iyi kartlar |
|---|---|
| Ön: "Mitoz" / Arka: dört evre ve açıklamaları | "Metafazda ne olur?" / "Kromatitler hangi evrede birbirinden ayrılır?" |
| Ön: "Fransız İhtilali'nin nedenleri" / Arka: altı neden | Her nedene bir kart, artı "üç neden say" diyen tek bir kart |
| Ön: "Osmoz ve difüzyonu tanımla" | İki ayrı tanım kartı, artı aradaki farkı soran bir kart |
Kartı bölmek yazarken bir dakika fazladan sürer, ama bir türlü tam cevaplayamadığın kartlarla uğraşmaktan kurtarır.
3. Adım: Ön yüze anahtar kelime değil, soru yaz
Ön yüzde tek bir kelime varsa zihnin yarım yamalak hatırladığı ne varsa ona doğru kayar. Soru ise tek bir cevabı zorunlu kılar.
"Fotosentez" yerine "Fotosentezin girdileri ve çıktıları nelerdir?" yaz. "1929" yerine "Büyük Buhran'ı başlatan olay nedir?" diye sor. Boşluk doldurmalı kartlar da aynı mantıkla çalışır: notlarından gerçek bir cümle al ve rastgele bir sıfatı değil, anlamı taşıyan kelimeyi sil.
4. Adım: Cevabı kendi cümlelerinle yaz
Kitaptaki tanımı arkaya kopyalamak hızlıdır ve büyük ölçüde işe yaramaz, çünkü sonunda bir fikri değil bir kalıbı ezberlemiş olursun. Kitabı kapat, cevabı sınıf arkadaşına anlatır gibi yaz, sonra kaynağa bakıp yanlış yazdığın yeri düzelt.
Bu kontrol adımı önemli. Anladığını sandığın yerlerin aslında boş olduğunu, tam da ezberden yeniden yazarken fark edersin.
5. Adım: Kartı çevirmeden önce cevabı söyle
Asıl çalışma burada oluyor. Ön yüze bak, cevabın tamamını sesli söyle ya da yaz, kartı ancak ondan sonra çevir. Erken çevirmek verimli hissettirir ve neredeyse hiçbir şey öğretmez.
Bu konudaki kanıt alışılmadık biçimde net. Roediger ve Karpicke'nin 2006'daki test yoluyla öğrenme deneylerinde, bir metni okuyup sonra hatırlamaya çalışan öğrenciler, aynı metni birkaç kez tekrar tekrar okuyan öğrencilere göre bir hafta sonra belirgin biçimde daha fazlasını hatırladı: kabaca yüzde 61'e karşı yüzde 40. İşin çarpıcı tarafı, tekrar okuyan grubun daha iyi yapacağını tahmin etmesiydi. Tekrar okumak öğrenmek gibi hissettirir, hatırlamaya çalışmak ise zorlanmak gibi, ve akılda kalmayı sağlayan kısım o zorlanma.
Dunlosky ve arkadaşları 2013'te on yaygın çalışma tekniğini inceledikleri derlemede benzer bir sonuca vardı: yüksek fayda notu alan iki teknik alıştırma testi ve tekrarları zamana yayma oldu, altı çizmek ve tekrar okumak ise düşük çıktı. Doğru yapılan bilgi kartı, alıştırma testinin cepte taşınabilir hali.
6. Adım: Tekrarları günlere yay, kartları zorluğa göre ayır
Yeni bir desteyi aynı gün bir kez tekrar et, ertesi gün bir daha, sonra üç gün sonra, sonra bir hafta sonra. Anında cevapladığın kartlar sıranın sonuna gider. Bilemediğin kartlar yarın yine karşına çıkar.
Bunu üç fiziksel deste yaparak da (bilemediklerim, sallantıda olanlar, bildiklerim) yapabilirsin, bir uygulamaya da bırakabilirsin. İkisi de olur. Olmayan şey, bütün desteyi sınavdan önceki gece bir kez geçip buna tekrar demek. Sınavın test değil de klasik yazılıysa, yani üniversitedeki vize ve finallerin çoğu gibiyse, destenin bir kısmını tam soruluk bir deneme sınavına çevirmek mantıklı olur, çünkü cümlelerle cevap vermek parça parça cevap vermekten farklı bir beceri.
Bilgi kartının yanlış araç olduğu yerler
Bilgi kartları, ayrık ve doğrulanabilir bilgiler için tasarlanmış bir araç. Cevabın bir tartışma olduğu her yerde zayıf kalırlar.
Yorum ağırlıklı tarih, edebiyat çözümlemesi, felsefe, hukuk ya da sınavın seni iki görüşü tartmaya zorladığı herhangi bir ders çalışıyorsan, terim destesi seni terimlere hâkim ama kâğıda hazırlıksız bırakır. Aynı şey soru çözme dersleri için de geçerli: ikinci dereceden denklem formülünü kart olarak bilmek, bir sorunun o formülü istediğini görebildiğin anlamına gelmez. Bunlarda tam soru çöz ve deneme paragrafları yaz, desteyi de yalnızca altta yatan bilgiler için kullan.
Bilgi kartları bir de kart kötü yazıldığında işe yaramaz. Muğlak bir ön yüz, üç parçalı bir arka yüz ya da kelimesi kelimesine kopyalanmış bir cevap, üstüne ne kadar tekrar koyarsan koy düzelmez. Bir kartı sürekli bilemiyorsan onu tekrar etme, yeniden yaz.
Sık sorulan sorular
Bir ünite için kaç bilgi kartı yapmalıyım?
Sabit bir sayı yok, ama işe yarayan bir ölçü şu: her kartın neden var olduğunu söyleyebiliyor musun? Ortalama bir ders kitabı ünitesinde iyi seçilmiş 20 ila 40 kart, sınavda sorulabilecek şeyi genelde kapsar. Yüzü geçtiysen, büyük ihtimalle sadece tanıman yeten konulara da kart yazıyorsun.
Kâğıt kart mı yoksa dijital kart mı daha iyi?
Kâğıt, kısa vadeli kullanımda ve şekil çizdiğin derslerde daha iyi; ayrıca kartı elle yazmanın kendisi bir tekrar turu sayılır. Dijital ise deste büyükse, tekrar aralıklarının otomatik ayarlanmasını istiyorsan veya dersler arasında telefondan çalışıyorsan daha iyi. Birçok öğrenci zor konuları elle yazıp geri kalan her şeyi dijital tutuyor.
Notlarımdan otomatik bilgi kartı çıkarabilir miyim?
Evet, ve bu sana yazma zahmetini kazandırır, ama kalite kaynağa bağlı. Malzemenden kart üreten araçlar fikirleri ayırma konusunda birbirinden çok farklı, o yüzden çıktıyı düzelteceğini baştan hesaba kat. Qora bunu bir sayfanın fotoğrafından, bir ses kaydından ya da yazdığın metinden yapıyor; malzemeyi kısa bir derse ve hazır bir soru bankasından değil, doğrudan o malzemeden çıkarılmış sorulara dönüştürüyor. Hangi aracı kullanırsan kullan, üretilen kartları bir kez baştan sona oku ve ayrıntı ezberleten kartları sil.
Kartları ne zaman hazırlamaya başlamalıyım?
Konuyu işlediğin hafta içinde, notların sana hâlâ bir şey ifade ederken hazırla. Sınavdan önceki gece deste kurmak çalışmaya değil temize çekmeye dönüşür ve destenin asıl değerini veren yayılmış tekrarlara zaman bırakmaz.
İyi bir bilgi kartı büyük ölçüde bir yazma meselesi, çalışma meselesi değil. Karta tek bilgi, ön yüze gerçek bir soru, arka yüze kendi cümlelerin, ve çevirmeden önce denenmiş bir cevap. Zaten işlediğin bir üniteyi seç, bu akşam bu ölçüye uyan 20 kart yaz ve yenilerini eklemeden önce yarın sabah onları tekrar et. Kartlar o ikinci turda ayakta kalıyorsa yöntem çalışıyor demektir, destenin geri kalanını da aynı şekilde kurabilirsin.