Kanji Uygulaması mı WaniKani mi: Hangisi Sana Uyar
Sıfırdan başlayıp yaklaşık 2.000 kanjiye tek bir sabit yoldan gitmek istiyorsan ve uygulamanın belirlediği hızda ilerlemeye razıysan WaniKani daha iyi seçim. Sıraya kendin karar vermek, el yazısı çalışmak ya da bu hafta tam önüne düşen karakterleri tekrar etmek istiyorsan genel bir kanji uygulaması daha uygun. Mesele kalite değil: kanji listene kimin karar verdiği. Uygulama mı, sen mi.
WaniKani tam olarak ne yapıyor
Tofugu'nun geliştirdiği WaniKani kanjileri katı bir sırayla öğretiyor. Önce radikaller, sonra o radikallerden kurulan kanjiler, sonra o kanjilerden kurulan kelimeler. Her öğe yazılı bir hafıza tekniğiyle geliyor, tekrarlar aralıklı tekrar takvimine göre dönüyor ve doğru yanıtladıkça aralar açılıyor. Okunuşları kana ile, anlamları İngilizce olarak yazıyorsun. Yani kartı çevirip "bunu biliyordum" deme lüksün yok, gerçekten hatırlaman gerekiyor.
Arkasında en sağlam araştırma olan kısım da tam burası. Roediger ve Karpicke'nin 2006 deneylerinde, çalışma süresini kendini test ederek geçiren öğrenciler bir hafta sonra aynı materyali tekrar tekrar okuyanlardan belirgin biçimde fazlasını hatırladı. Üstelik okuma yöntemi o an daha verimli hissettiriyordu. Dunlosky ve arkadaşlarının 2013 tarihli, on çalışma tekniğini inceleyen derlemesi de en yüksek iki puanı kendini test etmeye ve çalışmayı zamana yaymaya verdi. WaniKani özetle bu iki bulgunun sabit müfredatlı bir ürüne dönüşmüş hali.
Başka bir şeyle karşılaştırırken iki yapısal ayrıntı önemli:
- Seviyeler kilitli. Öne atlayamıyorsun. Bir sonraki seviyenin açılması için mevcut seviyedeki kanjilerin çoğunun belli bir SRS aşamasına gelmesi gerekiyor. Bu da vaktin bol olsa bile hızını seviye başına aşağı yukarı bir haftayla sınırlıyor.
- İçerik kapalı. Bir öğeye kendi eş anlamlını ve kişisel notunu ekleyebiliyorsun, ama WaniKani'nin öğretmediği bir kanjiyi ekleyemiyor, öğrettiklerinin sırasını değiştiremiyorsun. Açık API sayesinde Tsurukame ve Flaming Durtles gibi uygulamalar aynı kuyruğa farklı bir arayüz geçirebiliyor.
İlk üç seviye ücretsiz, bu da hafıza tekniklerinin sende işe yarayıp yaramadığını anlamana yetiyor. Sonrası abonelik: aylık, yıllık ve ömür boyu seçenekleri var.
"Kanji uygulaması" denince ne kastediliyor
"Kanji uygulaması" bir rakip değil, bir kategori. Kendi içinde epey farklı dört gruba ayrılıyor:
- Önce el yazısı olanlar. Skritter ve Ringotan ekrana yazdığın karakteri çizgi sırasına göre puanlıyor. Ringotan ücretsiz ve birkaç farklı sırayı takip edebiliyor: Japon okul müfredatı sırası ve WaniKani'nin kendi sırası dahil. Skritter abonelikli, Genki ve Tobira gibi ders kitaplarıyla hizalanmış desteleri var.
- Sözlük ve alıştırma karışımı. Android'deki Kanji Study bunun en bilinen örneği: JLPT seviyesine, sınıf düzeyine ve kullanım sıklığına göre filtrelenebilen bir kanji sözlüğü, üstüne kendi setlerin ve yazma alıştırması. Temel özellikler ücretsiz, gerisi tek seferlik ödemeyle açılıyor. Yalnız Android'de var.
- İçini senin doldurduğun genel SRS. Anki, hazır bir kanji destesiyle ya da kendi yazdığın kartlarla. Sınırsız esnek, iOS dışında ücretsiz ve sen kurulumu yapana kadar hiçbir şey yapmıyor.
- Madencilik araçları. jpdb.io ve benzerleri, gerçekten okuduğun ya da izlediğin içerikten deste kuruyor. Yani kanji listen izlediğin diziden, okuduğun mangadan doğal olarak çıkıyor.
Yan yana
| WaniKani | El yazısı uygulamaları (Skritter, Ringotan) | Kanji Study / Anki / kendi kurduğun | |
|---|---|---|---|
| Sırayı kim seçiyor | Uygulama | Sen, hazır sıralar arasından | Sen, öğe öğe |
| Yazmayı öğretiyor mu | Hayır | Evet, çizgi çizgi puanlı | Kanji Study evet, Anki ancak sen kurarsan |
| Kelimeyi bağlam içinde veriyor mu | Evet, binlerce kelime | Sınırlı | Desteye bağlı |
| Hafıza tekniği hazır mı | Evet, her öğe için | Kısmen | Sen yazıyorsun |
| Ders programına uyuyor mu | Hayır | Kısmen, ders kitabı desteleriyle | Sen kurarsan evet |
| Kurulum yükü | Yok | Düşük | Orta ile yüksek arası |
| Ücret modeli | 3. seviyeye kadar ücretsiz, sonrası abonelik | Ücretsiz (Ringotan) ya da abonelik (Skritter) | Ücretsiz ya da tek seferlik ödeme |
Hangisi kime uyar
- Kendi kendine çalışıyorsun, sıfıra yakınsın, bir teslim tarihin yok. WaniKani. Sabit sıra, "bugün ne çalışsam" sorusunu tamamen ortadan kaldırıyor ve kendi kendine çalışan rutinleri asıl öldüren şey bu karar yorgunluğu.
- Kendi kanji listesi olan bir derse gidiyorsun. WaniKani en azından ana araç olarak uygun değil. Sırası senin izlencene uymaz, vize haftası 12. üniteden sorumluyken sen 8. seviyenin kanjilerinde olursun.
- El yazısı çalışman gerekiyor, ders şartı olduğu için ya da kendi isteğinle. El yazısı uygulamalarından biri, yanına başka ne kullanıyorsan onunla birlikte. WaniKani sana bir karakteri hafızadan üretmeyi öğretmiyor.
- Zaten Japonca kaynak okuyorsun. Bir madencilik aracı ya da kendi Anki desten. Mangada az önce çarptığın kanjiyi öğrenmek, kuyrukta sırası gelen kanjiyi öğrenmekten iyidir. Bu yolu seçeceksen notlardan bilgi kartı yapmanın adımlarını anlattığımız rehber işin mekaniğini anlatıyor.
- Sadece kanji değil, Japoncayı bütün olarak öğreniyorsun. Hiçbir kanji uygulaması tek başına bir plan değil. Japonca öğrenmek için uygulama kullanmanın altı adımlı yöntemi kanjiyi dilbilgisi ve dinlemenin yanındaki yerine oturtuyor.
Kanji listen hocanın dağıttığı fotokopiden ya da ders kitabının belirli bir sayfasından geliyorsa, dürüst cevap şu: hazır sıralı hiçbir uygulama o listenin sahibi değil. Böyle bir durumda kendi materyalinden çalışan bir şey lazım. Qora sayfanın fotoğrafını kısa bir derse ve o sayfada gerçekten yazan şeyden üretilmiş sorulara çeviriyor, metin tanıma da telefonun içinde oluyor. Çizgi sırası öğretmiyor ve uzun soluklu bir SRS kuyruğunun yerini tutmuyor, o yüzden onu ders materyalinin aracı say, 2.000 kanjilik yürüyüş için ayrı bir sistem tut.
Her biri nerede tıkanıyor
WaniKani'nin en büyük çöküş noktası zorluğu değil, tatil sorunu. İki hafta ara ver, döndüğünde birkaç yüz birikmiş tekrar seni bekliyor ve çoğu kişinin gerçek sonucu o yığını eritmek değil, bırakmak oluyor. Kilit sistemi de iki tarafa birden kesiyor: seni aşırı yüklenmekten koruyor, ama gerçekten bir tarihe yetişmesi gereken herkesi çileden çıkarıyor. Tekrarlar yazarak yapılan tanıma alıştırması olduğu için 30. seviyeyi bitirip hâlâ tek bir kanjiyi elle yazamıyor olman gayet mümkün.
Kendin kurduğun araçlar başka türlü tıkanıyor. Dunlosky'nin derlemesi kendini test etmeye yüksek puan verdi, ama hiç bitirmediğin bir deste hiçbir şeyi test etmiyor. Anki'yi ve Kanji Study'yi güçlü kılan esneklik, seçme, sıralama ve hafıza tekniği yazma işini çalışmanın üstüne senin sırtına yıkıyor. El yazısı uygulamaları tasarım gereği dar: üretimde güçlü, kelime ve okumada zayıf. Madencilik araçları ise madencilik yapacak kadar okuyabildiğini varsayıyor.
Sık sorulan sorular
Biraz kanji biliyorsam WaniKani yine mantıklı mı?
Ne kadar bildiğine bağlı. İlk birkaç seviye tekrar olacak ve oradan hızlı geçebilirsin, ama kilit sistemi yüzünden kendi seviyene atlayamıyorsun. Birkaç yüz kanji biliyorsan insanları genelde uygulamadan koparan şey tam da bu baştaki angarya oluyor, bulunduğun yerden başlayan kendi desten daha verimli seçim.
WaniKani ile başka bir kanji uygulamasını aynı anda kullanabilir miyim?
Evet, hatta el yazısı uygulamasıyla eşlemek yaygın bir kombinasyon, çünkü WaniKani'nin en belirgin boşluğunu dolduruyor. Kaçınman gereken şey, aynı karakterleri farklı sıralarla işleyen iki ayrı SRS kuyruğunu birlikte çevirmek. Günlük tekrarın ikiye katlanır, öğrendiğin ikiye katlanmaz.
WaniKani kanji yazmayı öğretiyor mu?
Hayır. Tanımayı ve okumayı öğretiyor. Cevapları çizmiyor, yazıyorsun, yani hafızadan üretme hiç sınanmıyor. Yazmak dersin için ya da kendi hedeflerin için önemliyse bunun için ikinci bir araca ihtiyacın var.
WaniKani'yi bitirmek ne kadar sürüyor?
Seviye yapısı, 60 seviyenin tamamı için gerçekçi en hızlı temponun aşağı yukarı bir yıl olmasını sağlıyor ve bu da tekrarları günde birkaç kez, hiç aksatmadan temizlemeyi gerektiriyor. Gerçek hayatta çok daha yaygın rakam iki yıl, günde bir kez çalışanlarda daha da uzuyor.
"Kanji uygulaması mı WaniKani mi" sorusunun altındaki asıl soru şu: kanji listen kimin. Elinde liste de yoksa tarih de yoksa WaniKani'ninkini al, planlama derdinden kurtul. Listen çoktan belli olmuşsa, bir ders, bir kitap ya da bu ay okuduğun şey belirlemişse, sabit sıralı bir uygulama yol boyunca seninle kavga eder. İşe şunu yazarak başla: sıradaki elli kanjin tam olarak nereden geliyor. Aracını seçen cevap o tek cevap.